alem-i nur

efendimizin yeme-içme adabı

Posted on: 03/01/2007

 

Efendimiz’in Yeme İçme Adabı  

Allah, insanı adeta bütün varlıkların merkezine yerleştirmiş. Canlı ve cansız her şeyi onun etrafında pervane etmiş. İnsanlık aleminin merkezine de rızkı koymuş. Tüm insanları rızkın etrafında döndürüyor. İnsana verilen bunca yetki ve gösterilen bunca özenin de, rızka muhtaç yaratılıp bir ömür boyu onun peşinden koşturulmasının da temel amacı şükürdür. Şükür, muhtaç olduğumuz maddî ve manevî her türlü rızkın kimin tarafından gönderildiğini bilmek, O’na yürekten minnettarlık duymak, bunu yeri geldiğinde ifade etmek, sağladığı her türlü imkan ve enerjiyi O’nu hoşnut edecek şekilde kullanmaktır. 

Bu temel ölçüyle, yeme içme adabının ana hatları ortaya çıkar. O da, istifade edeceğimiz bir nimeti, elimize aldığımız bir rızkı Allah’ın adıyla yemeye başlamak; nimete saygılı olmak, taşıdığı sanat incelikleri üzerinde tefekkür, yedikten sonra da Allah’a hamd etmektir.

İkinci önemli adabı, yeyip içtiklerimizin helalden olmasıdır. Bu da hem dinen kullanımı yasak olmaması, hem de hakkımız olmasına bağlıdır. İslamî usullerle kesilmemiş hayvan eti, domuz ve diğer yenmeyen canlılardan beslenmek ve şarap içmek yasak olanlara örnektir. Allah’ın yer yüzünde bizim için serdiği nimet sofrası gerçekten çok geniştir. Helal olanlar, yasaklardan mukayeseye gelmeyecek kadar fazladır. Yasak edilenler de, bildiğimiz ve bilemediğimiz zararlarından dolayıdır. Helal dairesi her türlü ihtiyaç ve arzumuza yetecek kadar geniştir. Harama girmeye hiç gerek yoktur. Aslında helal olmakla birlikte, başkalarının hakkı olan şeylerin, rızaları alınmadan yenilip içilmesi de haramdır. 

Konunun diğer temel bir adabı da, yeyip içerken, aşırıya kaçmamaktır. Fazla kullanım gibi, gereğinden az kullanım da helal olmaz. Bu hem tıbben, hem de ahlakî açıdan uygun görülmemiştir. İbadet düşüncesiyle de olsa gereğinden az beslenmek doğru değildir. Peygamberimiz, ömür boyu her gün oruç tutmayı uygun görmemiştir. Ayrıca, midenin üçte birinin yemeğe, üçte birinin suya ayrılmasını, diğer üçte birinin ise boş bırakılmasını tavsiye etmiş, tıka basa yemeyi onaylamamıştır. İyice acıkmadan sofraya oturulmamasını, oturunca da tam olarak doymadan kalkmasını tavsiye etmiştir.

Peygamberimiz, bu konuda da bizim için güzel bir örnektir. Hadis kitaplarından öğrendiğimize göre, onun sofrası çok çeşitli yemeklerden meydana gelen zengin bir sofra değildi. Sade bir hayat yaşadığı için sofrası da sadeydi. O, yemek için yaşamaz, yaşamak için yerdi. Eve geldiğinde yemek yoksa bunu problem etmez, bazen bir iki hurma ile yetindiği olurdu.

Hz. Peygamber, günde iki kere yemek yerdi.

Az yemeyi tavsiye ederdi. Haram olan yiyecek ve içecekler hâriç, diğer yiyecekleri yerdi.  

Sadece et veya sadece sebze yemek gibi tek yönlü beslenmezdi.    

Bazı yemekleri daha çok sevse de, hiçbir yemek için “sevmiyorum” ifadesini kullanmazdı.    

Yemek davetlerine katılırdı. Yemeğe başlamadan önce ve yemekten sonra ellerini yıkardı.Besmele ile başlar, uygun ve kısa bir dua ile bitirirdi.

Sağ eliyle yerdi. Sol eliyle yiyenleri ikaz ederdi.

Ortaya konulmuş yemeğin, kendi önüne gelen kısmından yerdi.

Yemek yerken sağa, sola dayanmaz, yaslanarak yenilmemesini tavsiye ederdi.

Yüzü koyun uzanarak yemek yemeyi yasaklardı.

Yemeğin israf edilmesini menederdi.

Soğan, sarımsak gibi kokusu başkalarını rahatsız eden yiyecekleri yedikten sonra toplum içine girmeyi hoş karşılamazdı.

Yemeğe ve suya üflemeyi yasaklardı. Yemeğin çok sıcak yenmemesi gerektiğini söylerdi.

Yemek ve su kaplarının ağzını kapatmayı tavsiye ederdi.

Aile fertlerinin yemeği bir arada yemelerini tavsiye eder ve beraber yenen yemeğin bereketli olduğunu belirtirdi.

Aşırıya kaçmadan konuşup sohbet ederdi.

Bu ve benzeri sünnetlerinden hareketle yeme içme adabı şöylece sayılmıştır:

1. Yemekten evvel ve sonra elini yıkamak,

2. Yemeği kendi önünden almak,

3. Sağ eliyle yemek,

4. Lokmayı ağza göre almak ve iyice çiğnedikten sonra yutmak,

5. Lokmayı yutmadıkça ikinci lokmaya el uzatmamak ağzında lokma ile konuşmamak,

6. Suyu içmeden evvel bardağa bakmak,

7. Suyu bir solukta içmemek,

8. Bardağın içine nefes vermemek,

9. Başkalarını tiksindirecek söz ve hareketten kaçınmak,

10. Başkasının lokmasına ve yediğine bakmamak,

11. Lokmayı ağzına korken kafasını tabağa doğru uzatmamak,

12. Yemekte israf etmemek, lokmasını ve aldığı yemeği bitirmek,

13. Ağzından bir şey çıkarmak gerektiğinde yüzünü sofradan çevirmek ve sol eli ile almak,

14. Dişleriyle koparmış olduğu lokmayı yemeğe batırmamak.

15. Helâlinden, temiz yemek ve Allah’a şükretmek,

16. Sofra sahibiyse, utanmamaları için herkes yeyip bitirmedikçe sofradan el çekmemek ve kalkmamak (az yiyen biriyse ağır yemeli ve yer gibi davranmalı),

17. Önce yaşça veya mevkîce büyük olanın başlaması,

18. Mecbur kalmadıkça sokaklarda yemek yememek.

Abdülaziz Hatip 

 

About these ads

6 Yanıt to "efendimizin yeme-içme adabı"

Çok Teşekkür ederim.

tşk edrm gökhan

ALLAH RAZI OLSUN KARDEŞ…(ESSALAMÜN ALEYKÜM)

allah razı olsun okuyanlardan

teşekürler işime çok yaradı

tşk ederim

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

bu sitedeki herşey

"fayda" amacı taşımaktadır

lütfen katılın/anketler

iletişim

saliha_saracoglu[at]gmail.com

msn değildir!

fakat e-mailleriniz bana anında ulaşmaktadır.

RSS Son dakika haberleri

  • Önlem alınmayınca görme engelli çukura böyle düştü 25/07/2014
    Antalya'da patlayan su borusu asfalt zeminde göçüğe neden oldu. O sırada yoldan geçen otomobil ile bir engelli vatandaş, 2 metre genişliğindeki su dolu çukura düştü.Muratpaşa İlçesi Şarampol Caddesi üzerindeki ana su borusunun saat 14.30 sıralarında patlamasıyla asfalt zeminde göçük oluştu. O sırada olay yerinden geçen bir otomobil, yaklaşık 2 metre gen […]
  • "Pensilvanya, pandispanya, cambaza bak diyorlar" 25/07/2014
    Cumhurbaşkanı adayı Eklemeddin İhsanoğlu, seçim çalışmaları için geldiği Diyarbakır'da barış güvercinleriyle karşılandı. Kendisinin ve Selahattin Demirtaş'ın yardım ve destekten mahrum olduklarını vurgulayan, bunun da Başbakan Erdoğan'ın işine yaradığını belirten İhsanoğlu, "Sonra çıkıp haksızlığa uğradık diyorlar. Pensilvanya, pandispany […]
  • Günün Gelişmeleri Akşam Ajansı'nda 25/07/2014
    Türkiye'den ve dünyadan öne çıkan gelişmeler Akşam Ajansı'nda
  • ‘Hırsızlığı örtmek için zulmedenlerin ahirette yakasına yapışacağız’ 25/07/2014
    Adliyeye sevkinin ardından serbest bırakılan Emniyet Amiri Cemil Yiğit Çağlayan adliyesi önünde açıklama yaptı.2009 senesinde Devrimci Karargah'ın Bostancı'da ki evine düzenlenen operasyonda şehit olan Emniyet Amiri Semih Balaban'a atıfta bulunarak, “Bugün yaşasaydı o da burada olacaktı. Bu nezarethanelerde olacaktı. Evinden çocuklarının önünd […]
    AKIN ÖZTÜRK, KAMİL ARLI, ZAMAN.COM.TR
  • ‘Fatih devlet için evladını, Başbakan ise evladı için devleti feda ediyor’ 25/07/2014
    MHP Aydın Milletvekili Ali Uzunırmak, 17-25 Aralık yolsuzluk ve rüşvet operasyonlarını yürüten emniyet mensuplarına yönelik operasyonu eleştirdi.Başbakan'ın korktuğu için böyle bir operasyona kalktığını savundu ve “ Başbakan, çok korkuyor, korkarak yönetiyor ve korkutarak yönetiyor.” dedi. Uzunırmak, Başbakan'ın ‘Fatih'in ruhundan hareket ediy […]

foto galeri

Slayt9

Slayt8

Slayt7

Slayt6

Slayt5

Diğer Fotoğraflar

  • 1,343,843
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 46 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: