alem-i nur

efendimizin yeme-içme adabı

Posted on: 03/01/2007

 

Efendimiz’in Yeme İçme Adabı  

Allah, insanı adeta bütün varlıkların merkezine yerleştirmiş. Canlı ve cansız her şeyi onun etrafında pervane etmiş. İnsanlık aleminin merkezine de rızkı koymuş. Tüm insanları rızkın etrafında döndürüyor. İnsana verilen bunca yetki ve gösterilen bunca özenin de, rızka muhtaç yaratılıp bir ömür boyu onun peşinden koşturulmasının da temel amacı şükürdür. Şükür, muhtaç olduğumuz maddî ve manevî her türlü rızkın kimin tarafından gönderildiğini bilmek, O’na yürekten minnettarlık duymak, bunu yeri geldiğinde ifade etmek, sağladığı her türlü imkan ve enerjiyi O’nu hoşnut edecek şekilde kullanmaktır. 

Bu temel ölçüyle, yeme içme adabının ana hatları ortaya çıkar. O da, istifade edeceğimiz bir nimeti, elimize aldığımız bir rızkı Allah’ın adıyla yemeye başlamak; nimete saygılı olmak, taşıdığı sanat incelikleri üzerinde tefekkür, yedikten sonra da Allah’a hamd etmektir.

İkinci önemli adabı, yeyip içtiklerimizin helalden olmasıdır. Bu da hem dinen kullanımı yasak olmaması, hem de hakkımız olmasına bağlıdır. İslamî usullerle kesilmemiş hayvan eti, domuz ve diğer yenmeyen canlılardan beslenmek ve şarap içmek yasak olanlara örnektir. Allah’ın yer yüzünde bizim için serdiği nimet sofrası gerçekten çok geniştir. Helal olanlar, yasaklardan mukayeseye gelmeyecek kadar fazladır. Yasak edilenler de, bildiğimiz ve bilemediğimiz zararlarından dolayıdır. Helal dairesi her türlü ihtiyaç ve arzumuza yetecek kadar geniştir. Harama girmeye hiç gerek yoktur. Aslında helal olmakla birlikte, başkalarının hakkı olan şeylerin, rızaları alınmadan yenilip içilmesi de haramdır. 

Konunun diğer temel bir adabı da, yeyip içerken, aşırıya kaçmamaktır. Fazla kullanım gibi, gereğinden az kullanım da helal olmaz. Bu hem tıbben, hem de ahlakî açıdan uygun görülmemiştir. İbadet düşüncesiyle de olsa gereğinden az beslenmek doğru değildir. Peygamberimiz, ömür boyu her gün oruç tutmayı uygun görmemiştir. Ayrıca, midenin üçte birinin yemeğe, üçte birinin suya ayrılmasını, diğer üçte birinin ise boş bırakılmasını tavsiye etmiş, tıka basa yemeyi onaylamamıştır. İyice acıkmadan sofraya oturulmamasını, oturunca da tam olarak doymadan kalkmasını tavsiye etmiştir.

Peygamberimiz, bu konuda da bizim için güzel bir örnektir. Hadis kitaplarından öğrendiğimize göre, onun sofrası çok çeşitli yemeklerden meydana gelen zengin bir sofra değildi. Sade bir hayat yaşadığı için sofrası da sadeydi. O, yemek için yaşamaz, yaşamak için yerdi. Eve geldiğinde yemek yoksa bunu problem etmez, bazen bir iki hurma ile yetindiği olurdu.

Hz. Peygamber, günde iki kere yemek yerdi.

Az yemeyi tavsiye ederdi. Haram olan yiyecek ve içecekler hâriç, diğer yiyecekleri yerdi.  

Sadece et veya sadece sebze yemek gibi tek yönlü beslenmezdi.    

Bazı yemekleri daha çok sevse de, hiçbir yemek için “sevmiyorum” ifadesini kullanmazdı.    

Yemek davetlerine katılırdı. Yemeğe başlamadan önce ve yemekten sonra ellerini yıkardı.Besmele ile başlar, uygun ve kısa bir dua ile bitirirdi.

Sağ eliyle yerdi. Sol eliyle yiyenleri ikaz ederdi.

Ortaya konulmuş yemeğin, kendi önüne gelen kısmından yerdi.

Yemek yerken sağa, sola dayanmaz, yaslanarak yenilmemesini tavsiye ederdi.

Yüzü koyun uzanarak yemek yemeyi yasaklardı.

Yemeğin israf edilmesini menederdi.

Soğan, sarımsak gibi kokusu başkalarını rahatsız eden yiyecekleri yedikten sonra toplum içine girmeyi hoş karşılamazdı.

Yemeğe ve suya üflemeyi yasaklardı. Yemeğin çok sıcak yenmemesi gerektiğini söylerdi.

Yemek ve su kaplarının ağzını kapatmayı tavsiye ederdi.

Aile fertlerinin yemeği bir arada yemelerini tavsiye eder ve beraber yenen yemeğin bereketli olduğunu belirtirdi.

Aşırıya kaçmadan konuşup sohbet ederdi.

Bu ve benzeri sünnetlerinden hareketle yeme içme adabı şöylece sayılmıştır:

1. Yemekten evvel ve sonra elini yıkamak,

2. Yemeği kendi önünden almak,

3. Sağ eliyle yemek,

4. Lokmayı ağza göre almak ve iyice çiğnedikten sonra yutmak,

5. Lokmayı yutmadıkça ikinci lokmaya el uzatmamak ağzında lokma ile konuşmamak,

6. Suyu içmeden evvel bardağa bakmak,

7. Suyu bir solukta içmemek,

8. Bardağın içine nefes vermemek,

9. Başkalarını tiksindirecek söz ve hareketten kaçınmak,

10. Başkasının lokmasına ve yediğine bakmamak,

11. Lokmayı ağzına korken kafasını tabağa doğru uzatmamak,

12. Yemekte israf etmemek, lokmasını ve aldığı yemeği bitirmek,

13. Ağzından bir şey çıkarmak gerektiğinde yüzünü sofradan çevirmek ve sol eli ile almak,

14. Dişleriyle koparmış olduğu lokmayı yemeğe batırmamak.

15. Helâlinden, temiz yemek ve Allah’a şükretmek,

16. Sofra sahibiyse, utanmamaları için herkes yeyip bitirmedikçe sofradan el çekmemek ve kalkmamak (az yiyen biriyse ağır yemeli ve yer gibi davranmalı),

17. Önce yaşça veya mevkîce büyük olanın başlaması,

18. Mecbur kalmadıkça sokaklarda yemek yememek.

Abdülaziz Hatip 

 

About these ads

6 Yanıt to "efendimizin yeme-içme adabı"

Çok Teşekkür ederim.

tşk edrm gökhan

ALLAH RAZI OLSUN KARDEŞ…(ESSALAMÜN ALEYKÜM)

allah razı olsun okuyanlardan

teşekürler işime çok yaradı

tşk ederim

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

bu sitedeki herşey

"fayda" amacı taşımaktadır

lütfen katılın/anketler

iletişim

saliha_saracoglu[at]gmail.com

msn değildir!

fakat e-mailleriniz bana anında ulaşmaktadır.

RSS Son dakika haberleri

  • Bursaspor, Fenerbahçe'yi konuk ediyor
    Türkiye Kupası yarı final ilk maçında Bursaspor ile Fenerbahçe Atatürk Stadı'nda karşı karşıya geliyor. Karşılaşmanın 26. dakikasında Emenike'nin attığı gol ile Fenerbahçe, Bursaspor karşısında 1-0 öne geçti. 33. dakika Fernando Belluschi'nin attığı gol ile Bursaspor durumu 1-1 yaptı. 36. dakika Bruno Alves'in attığı gol ile Fenerbahçe du […]
    ZAMAN.COM.TR
  • Açığa alınan Hâkim Mustafa Başer konuştu: “25 Nisan'dan beri takip ediliyorum”
    Hidayet Karaca ve 62 polis hakkında tahliye kararı verdikten sonra HSYK tarafından açığa alınan İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesi Hâkimi Mustafa Başer, Twitter'dan yaptığı paylaşımlarda bir skandalı ortaya koydu.Tahliye kararının verildiği 25 Nisan'dan bu yana adım adım takip edildiğini söyleyen Hâkim Başer, 27 Nisan'da da odasına yakın bir n […]
    İSTANBUL ZAMAN
  • ABD'de kuş gribi hızla yayılıyor
    ABD'de 16 eyalette kuş gribi virüsüne rastlandığı açıklandı. Şu ana kadar, virüsün 13 milyonu aşkın tavuk ve hindiye bulaştığı belirtildi.Amerika Tarım Bakanlığı (USDA), şu anda virüsün insanlar için tehlike oluşturmadığını açıkladı. Son zamanlarda, Asya ve Afrika'da insan ölümleriyle sonuçlanan kuş gribinin H5N1 adlı virüsten kaynaklandığı, ABD […]
    ORHAN AKKURT
  • 1 Dakikada Günün Özeti
    Gün içerisinde yaşanan gelişmeleri sizin için özetledik.
  • Avukat Ömer Turanlı: Karar ölü doğmuş bir karardır
    Tutuklu polislerin avukatı Ömer Turanlı, tahliye kararını uygulamayan savcı ve hakimlerle ilgili suç duyurusunda bulundu. 32. Asliye Ceza Mahkemesi'ne yeni atanan hakimin vereceği kararın yok hükmünde olduğunu söyleyen Turanlı, "Eğer iddia edildiği gibi 32. Asliye Ceza Mahkemesi, verilmiş olan tahliye kararının ortadan kaldırılmasına yönelik bir ka […]
    HALİL ÖZCAN, ORHAN FIRAT

foto galeri

Slayt9

Slayt8

Slayt7

Slayt6

Slayt5

Diğer Fotoğraflar

  • 1,413,683
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 46 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: